QBWat
Programma voor beoordeling van de biologische waterkwaliteit volgens de Europese Kaderrichtlijn Water
 
In het kort
QBWat leest een willekeurig bestand met gegevens over de aanwezigheid van macrofyten, fytobenthos, fytoplankton, macrofauna en vissen van een waterlichaam en berekent de beoordeling volgens de maatlatten die zijn ontwikkeld volgens de voorschriften van de Kaderrichtlijn Water, vooralsnog alleen voor de binnenwateren (R-typen en de M-typen) en natuurlijke referenties.
QBWat wordt gratis aangeboden aan alle belanghebbenden. STOWA heeft in samenwerking met RWS een licentie genomen op QBWat voor alle waterbeheerders in Nederland.
De software
De maatlatten zijn opgesteld met het uitgangspunt dat de berekeningen zouden worden geautomatiseerd. Er zijn dan ook geen concessies gedaan ten aanzien van de kwaliteit om eventuele complexiteit van de berekeningen te vermijden. Het resultaat is dat het vrijwel ondoenlijk is om de beoordeling op basis van de honderden indicator- en kenmerkende soorten en de abundantie-waarden 'handmatig' te berekenen.
Het programma QBWat is ontwikkeld om de berekeningen uit te voeren voor alle deelmaatlatten. QBWat volgt de rekenregels voor de maatlatten strikt op manier zoals beschreven in de Stowa-rapporten zoals hiernaast genoemd bij de referenties en de bijbehorende achtergronddocumenten.
QBWat is gebaseerd op de techniek die ook voor SynDiaT is gebruikt. Het kan een groot aantal opnamen/monsters tegelijk zonder onderbreking analyseren. Het herkent taxa (soorten) niet alleen aan de naam zoals die in de maatlatten zijn aangegeven maar ook hun synoniemen, spellings-varianten en hyponiemen (bijvoorbeeld alle ondersoorten van een soort die in de maatlat is opgenomen).
Koppeling databases en andere software
Alle gangbare databases voor ecologische gegevens kennen een mogelijkheid tot het exporteren van gegevens die vervolgens kunnen worden ingelezen in Excel of ander spreadsheet-programma (Lotus, Quattro). Met enige handigheid kunnen de data dan worden gehergroepeerd tot de juiste indeling voor QBWat en kunnen de resultaten worden verwerkt in standaard rapportages.
Voor database-programmeurs wordt informatie beschikbaar gesteld om QBWat volledig te integreren in dit proces.
Integriteit
Voor de juistheid van de berekeningen is het nodig dat de gegevens aansluiten bij de eisen die ten aanzien van de maatlatten zijn gesteld. Het programma QBWat kan geen controles uitvoeren of de gegeven aan de monitoringsvoorschriften voldoen. Voor onmogelijke en zeer onwaarschijnlijke waarden wordt echter gewaarschuwd en alle interpretatie van de invoer wordt gerapporteerd.
Referenties
De nieuwste versie maatlatten:
  • Molen, D.T. van der; R. Pot; C.H.M. Evers & L.L.J. van Nieuwerburgh (eds.). 2012. Referenties en maatlatten voor natuurlijke watertypen voor de Kaderrichtlijn water 2015-2021. Stowa rapport 2012-31. (incl. errata)
  • Evers, C.H.M.; R. Knoben & F.C.J. van Herpen (eds.), 2012. Omschrijving MEP en maatlatten voor sloten en kanalen voor de Kaderrichtlijn water 2015-2021. Stowa rapport 2012-34. (incl. errata)
  • Molen, D.T. van der; R. Pot; C.H.M. Evers; R. Buskens & F.C.J. van Herpen (eds.). 2013. Referenties en maatlatten voor overige wateren. Stowa rapport 2013-14.
  • Ohm, M.; D. ten Hulscher & R. Smits (eds). 2014. Richtlijn KRW Monitoring Oppervlaktewater en Protocol Toetsen & Beoordelen. Rijkswaterstaat WVL (voor aggregatie-regels) [download]
De maatlatten van 2007 en overig:
  • Molen, D.T. van der & R. Pot (eds.). 2007a. Referenties en maatlatten voor natuurlijke watertypen voor de Kaderrichtlijn water. Stowa rapport 2007-32 / RWS-WD 2007-018
  • Evers, C.H.M & R. Knoben (eds.), 2007. Omschrijving MEP en maatlatten voor sloten en kanalen voor de Kaderrichtlijn water. Stowa rapport 2007-32b / RWS-WD 2007-019b.
  • Molen, D.T. van der & R. Pot (eds.). 2007b. Referenties en concept-maatlatten voor meren en rivieren voor de Kaderrichtlijn Water, aanvulling kleine wateren. RIZA en STOWA
  • Jaarsma, N.G. 2009. Maatlatten Noordzeekanaal. Witteveen en Bos iov Rijkswaterstaat Noord-Holland [download]
  • internet: www.stowa.nl (zie hier voor alle Stowa-rapporten inclusief de errata) en www.kaderrichtlijnwater.nl
Refereren aan QBWat
U hebt QBWat gebruikt en wilt een referentie opnemen in uw rapport, dat kan op een van de volgende manieren:
  • Pot, R. 2015. QBWat, programma voor beoordeling van de biologische waterkwaliteit volgens de Nederlandse maatlatten voor de Kaderrichtlijn Water. Versie 5.33. http://www.roelfpot.nl/qbwat.
  • Pot, R. 2015. QBWat, programma voor KRW-beoordeling. Versie 5.33. http://www.roelfpot.nl/qbwat.
  • Pot, R. 2015. QBWat. Versie 5.33. http://www.roelfpot.nl/qbwat.

N.B. Refereer ook in ieder geval aan de Referentie- en maatlatdocumenten zoals hierboven staat aangegeven, eventueel uitgebreid met aanvullingen zoals in de handleiding is aangegeven. Deze zijn leidend, QBWat voert in feite alleen de berekeningen uit.
N.B. Zie voor het jaartal van eerdere versies de nieuws-pagina